Henryk Grabowski - Czym jest wychowanie fizyczne

********************************

Henryk Grabowski
Czym jest wychowanie fizyczne

Zabieram głos w sprawie o której już wielokrotnie i w różnych miejscach pisałem. Jeżeli robię to kolejny raz, to dlatego, że w dalszym ci±gu większo¶ć przeciętnie wykształconych ludzi, a także czę¶ć specjalistów, uważa, że celem szkolnego wychowania fizycznego jest rozwijanie sprawno¶ci fizycznej (czyli siły, szybko¶ci, wytrzymało¶ci) oraz kształtowanie postawy ciała.
Sprawno¶ć fizyczna jest tym dla ciała, czym inteligencja dla umysłu. Ich poziom jest wypadkow± intragennych i ekstragennych uwarunkowań. Trudno powiedzieć, które z nich dominuj±. Wiadomo tylko, że istnieje jaki¶ pułap wrodzonych możliwo¶ci rozwojowych w tym względzie. Trening pozwala w pełni lub czę¶ciowo je wykorzystać.
Na wychowanie umysłowe w szkole po¶więca się kilkunastokrotnie więcej czasu niż na wychowanie fizyczne. Mimo to nauczycieli wychowania umysłowego nie obarcza się odpowiedzialno¶ci± za poziom inteligencji uczniów. W odniesieniu do sprawno¶ci fizycznej ostatnio nie wymaga się tego expessis verbis również od nauczycieli wychowania fizycznego. Jednak w powszechnej ¶wiadomo¶ci społecznej oczekiwania tego typu s± wci±ż mocno zakorzenione.
Badania dowodz±, że poziom sprawno¶ci fizycznej młodzieży systematycznie obniża się, a liczba wad postawy ro¶nie. W tej sytuacji trudno się dziwić, że wychowanie fizyczne, jako mało skuteczne - w ¶wietle wspomnianych oczekiwań - jest przez władze państwowe i o¶wiatowe, zarówno w Polsce, jak i na ¶wiecie, marginalizowane.
Rezultatem postępu cywilizacyjnego s± dwie przeciwstawne tendencje: wzrost udziału aktywno¶ci umysłowej i spadek udziału aktywno¶ci fizycznej w życiu człowieka. Nie wiem, czy wynikiem tej pierwszej jest wzrost ilorazu inteligencji u ludzi. Wiem, że ta druga fatalnie odbija się na ich sprawno¶ci fizycznej. Żadna realna liczba obowi±zkowych lekcji wychowania fizycznego nie jest w stanie tego procesu zahamować. Jest to możliwe jedynie w ramach dobrowolnej, spontanicznej aktywno¶ci ruchowej w czasie pozalekcyjnym i po ukończeniu edukacji, jako wtórny efekt szkolnego wychowania fizycznego.
Z badań wiadomo, że najmniej trwałe s± skutki rozwijania sprawno¶ci fizycznej. Dłużej utrzymuj± się rezultaty nauczania ruchu. Najbardziej trwałe s± przekonania że warto usprawniać swoje ciało, jako rezultat intencjonalnego wychowania i przyjemnych do¶wiadczeń z tym zwi±zanych.
Dopóki prawda ta nie zagnieĽdzi się w ¶wiadomo¶ci rodziców, wychowawców fizycznych i ich akademickich nauczycieli, władz o¶wiatowych i polityków, dopóty będzie rosła liczba dzieci i młodzieży ubiegaj±cych się o zwolnienie lekarskie z lekcji wychowania fizycznego oraz ludzi dorosłych preferuj±cych pasywny ruchowo tryb życia.